چهار باغ عباسی اصفهان
اصفهان یکی از شهر های تاریخی ایران محسوب می شود که در گوشه گوشه آن می توان آثار تاریخی ارزشمندی را مشاهده نمود. خیابان چهار باغ عباسی اصفهان همانند شاهرگی از میان تعدادی از مهم ترین اماکن دیدنی این شهر عبور کرده است. به همین دلیل یکی از آثار حائز اهمیت و مهم شهر اصفهان به شمار می آید که شاید کم تر به طور مستقل به آن توجه شده باشد.
با من بیا در این مطلب تصمیم دارد به صورت کامل به معرفی چهار باغ عباسی اصفهان بپردازد و شما را با تاریخچه و هم چنین معماری آن آشنا کند. با ما همراه باشید.
معرفی چهار باغ عباسی اصفهان
یکی از مشهور ترین چهار باغ های ایران و هم چنین دیدنی های شهر اصفهان، چهار باغ عباسی می باشد. چهار باغی که هر چند امروزه از عظمت و شکوه آن چیز زیادی به جا نمانده است، در زمانی نه چندان دور مورد توجه هنر دوستان ایرانی و هم چنین جهانگردان سایر کشور ها قرار داشته است.
این چهار باغ در واقع مجموعه ای از چند باغ محسوب می شود که نام یکی از آن ها را بر تمامی مجموعه نهاده اند و در اطراف یک خیابان اصلی بنا شده اند. قدمت چهار باغ عباسی شهر اصفهان به دوران صفویان باز می گردد. این خیابان تاریخی در دوره قاجار نیز مورد بی مهری قرار گرفت. اما با هوشیاری اهالی شهر، از مرگ نجات پیدا کرد!
امروزه این خیابان زیبا، جذاب و دوست داشتنی، یکی از معابر اصلی شهر اصفهان به حساب می آید و میزبان بسیاری از جاذبه های تاریخی شهر اصفهان می باشد.
چهار باغ عباسی کجا است؟
چهار باغ عباسی از سی و سه پل آغاز می شود و به سمت شمال شهر امتداد پیدا می کند. چهار باغ بالا نیز از سی و سه پل شهر اصفهان شروع می شود و به سمت جنوب شهر تا دروازه شیراز ادامه دارد. در واقع این سی و سه پل است که خیابان اصلی چهار باغ بالا و چهار باغ عباسی را به یکدیگر مرتبط ساخته است.
چهار باغ پایین نیز در امتداد چهار باغ عباسی به سمت شمال شهر ساخته شده است. بهترین دسترسی به چهار باغ عباسی استفاده از وسایل نقلیه عمومی می باشد. ایستگاه مترو میدان امام حسین (ع) در ابتدای خیابان چهار باغ عباسی از طرف شمال قرار دارد.
هم چنین ایستگاه اتوبوس میدان امام حسین (ع) می تواند گزینه خوبی برای دسترسی به خیابان محسوب شود. برای استفاده از خودرو شخصی، ترافیک منطقه را در ساعات شلوغی، حتما در نظر بگیرید.
بررسی تاریخچه چهار باغ عباسی شهر اصفهان
چهار باغ عباسی و چهار باغ بالا پس از تعیین شهر اصفهان به عنوان پایتخت در عصر شاه عباس اول و به دستور وی ساخته شدند. چهار باغ پایین به دستور رضا شاه پهلوی و با همان طرح چهار باغ دوران صفوی ساخته شده است.
در گذشته جوی آبی از میان خیابان تا زاینده رود جریان داشته است و در محل تقاطع ها حوض هایی نیز ساخته بودند. در خیابان، مسیری خاص برای افراد سواره در نظر گرفته شده بود و در دو طرف خیابان چنار به موازات خیابان و در دو ردیف کاشته شده بودند.
در دوره صفویان سر تا سر خیابان تا کنار رودخانه از باغ های با شکوه و دیدنی، پوشیده شده بودند. این باغ ها در میان امرا به منظور ساخت عمارت تقسیم شده بودند. البته به عموم مردن نیز حق تفریح در باغ ها و همین طور استفاده از ثمرات آن ها را داده بودند.
در سمت غرب خیابان، باغ های تخت، هشت گوشه و تاکستان واقع شده بودند و در سمت شرق خیابان باغ های بلبل، توت و درویشان قرار گرفته بودند. البته در حال حاضر غیر از باغ هشت گوشه که امروزه با نام کاخ هشت بهشت شناخته می شود، اثری از سایر باغ ها به جا نمانده است.
چهار باغ عباسی از دید مورخان و جهانگردان
توصیف چهار باغ عباسی در بسیاری از متون تاریخی دوران صفویه وجود دارد که از مهم ترین آن ها می توانیم به تاریخ عالم آرای عباسی نوشته اسکندر بیگ منشی، تاریخ عباسی (روزنامه ملا جلال) نوشته ملا جلال منجم یزدی و روضه الصفویه نوشته جنابدی اشاره کنیم.
البته جهانگردان بسیاری در دوره های صفویه و قاجاریه پس از مشاهده چهار باغ عباسی به توصیف آن در سفر نامه های خود پرداخته اند که مهم ترین آن ها شامل پی تیرو دلا واله، جهانگرد ایتالیایی و سانسون فرانسوی می شود.
شوالیه شاردن، جهانگرد معروف فرانسوی در دوره سلطنت شاه عباس دوم و شاه سلیمان صفوی که مدت زیادی را در ایران حضور داشت، چهار باغ را گردشگاه مشجر عمومی شهر اصفهان می نامد و ضمن توصیف چهار باغ عباسی چنین می گوید:
«این خیابان زیبا ترین معبری است که من تا کنون دیده و شنیده ام.»
چهار باغ عباسی در دوره قاجاریه
بیش تر بنا های تاریخی شهر اصفهان در دوران قاجار مورد بی مهری شاهان قرار گرفتند و از عظمت و شکوه آن ها کاسته شد. چهار باغ عباسی نیز از این قاعده مستثنی نبود و اگر توجه و محافظت مردم مانع نمی شد، در همان زمان به کلی از میان می رفت.
سلطان مسعود میرزا که با نام ظل السلطان شهرت پیدا کرده بود، بزرگ ترین پسر ناصرالدین شاه بود که از سوی پدر، به عنوان حاکم شهر اصفهان منتسب شده بود. او دستور تخریب چهار باغ عباسی را صادر کرد و عمال وی برای برای تخریب باغ شروع به قطع درختان نمودند.
خبر این ماجرا به حاج آقا نورالله نجفی اصفهانی یکی از علمای برجسته آن زمان شهر اصفهان رسید ایشان به طلاب مدارس دینی دستور دادند تا مانع تخریب چهار باغ شوند. طلاب فورا به چهار باغ رفته و پس از درگیری مفصلی که با عمال ظل السلطان داشتند، موفق به بیرون کردن آن ها شده و از قطع سایر درختان جلوگیری کردند.
البته امروز نیز باید مسئولان امر هوشیار باشند و به بهانه پیشرفت و توسعه شهر اصفهان، مجوز قطع این درختان کهنسال را صادر نکنند تا مانند چندی پیش طرح هایی نظیر گسترش شبکه ریلی قطار شهری، منجر به قطع تعدادی از این درختان نشود.
بررسی معماری چهار باغ عباسی اصفهان
عدد چهار در هنر و معماری ایران باستان، تاثیر چشم گیری را ایفا نموده است. وجود چهار عنصر اصلی تشکیل دهنده حیات بر پایه حکمت ایرانیان پاک شمرده شده و برای ایرانیان جنبه تقدس و نمادین داشته است.
از این رو بهترین فرم پدید آمده در پلان های معماری نیز از چهار تبعیت می کنند و باعث چهار قسمتی شدن حیاط و یا صحن تمامی بنا های ایران، چه پیش از اسلام و چه پس از اسلام، می شوند.
از بنا های تاریخی که تحت تاثیر این عدد ساخته شده اند، می توانیم به باغ های ایرانی اشاره کنیم. در میان باغ های ایرانی، آن دسته از باغ هایی را که توسط معابر و گذرگاه ها به چهار قسمت تقسیم می شدند، چهار باغ نام گذاری می کردند.
بر اساس یافته های باستان شناسی، اولین باغ ایرانی با فرم چهار باغ، باغ پاسارگاد می باشد که به دستور کوروش کبیر بنا شده است. طرح چهار باغ به دو شیوه در باغ های ایران اجرا می شد. در ادامه یک به یک این شیوه ها را برای شما شرح داده ایم:
شیوه اول
در این شیوه باغ را در قالب یک خیابان اصلی می ساختند که از طول با گذرگاه های فرعی به چهار قسمت تقسیم می شود. مانند چهار باغ عباسی در اصفهان.
شیوه دوم
در این شیوه که نسبت به شیوه اول کامل تر و دقیق تر می باشد، تمامی مساحت باغ را با دو معبر متقاطع به چهار مربع و یا مستطیل برابر تقسیم می کردند و در محل تقاطع، یک حوض به عنوان عنصر مرکزی در نظر گرفته می شد. هر کدام از چهار مربع را نیز با معابر متقازع به چار قسمت دیگر تقسیم می کردند. این تقسیم بندی با توجه به مساحت باغ تا حد ممکن مانند باغ گلشن در طبس ادامه داشته است.
دیدنی های نزدیک به چهار باغ عباسی
بسیاری از دیدنی های تاریخی شهر اصفهان در اطراف و نزدیکی خیابان چهار باغ عباسی قرار دارند. هم چنین این خیابان با داشتن جاذبه های دیگری چه برای اهالی شهر و چه برای گردشگران، به یکی از دیدنی ترین اماکن تاریخی شهر اصفهان تبدیل شده است. برخی از جذابیت های تاریخی و تفریحی چهار باغ عباسی در ادامه شرح داده شده اند:
- کاخ هشت بهشت
- مدرسه چهار باغ
- مجموعه میدان نقش جهان با مسجد شیخ لطف الله، مسجد امام، عالی قاپو و بازار قیصریه
- چهلستون
- سی و سه پل
- سینمای های حافظ، فلسطین، چهار باغ، سوره و…
- رستوران شهرزاد
- بریانی شاد
- مراکز خرید اصفهان مانند چهار باغ، ملت، عالی قاپو و…
بازدید از چهار باغ عباسی اصفهان
هر گردشگر و توریستی قطع به یقین در سفر خود به شهر اصفهان از خیابان چهار باغ عباسی عبور می کند. اما بازدید از آن به طور جداگانه ای نیازمند چند ساعت صرف زمان می باشد. شاید بهترین کار اختصاص دادن یک روز در برنامه سفر به اصفهان به بازدید از چهار باغ عباسی باشد. به طور که علاوه بر بازدید از بنا های تاریخی، بتوانید در بازار های چهار باغ عباسی گشت و گذار دلچسبی را تجربه کنید.
در رستوران های مشهور آن غذا نوش جان کنید و شاید در انتهای روز با تماشای فیلم، خاطرات یک روز از سفر به اصفهان را به پایان برسانید.
در صورتی که اطلاعات بیش تر در مورد چهار باغ عباسی شهر اصفهان دارید، می توانید آن را با سایر کاربران با من بیا به اشتراک بگذارید.
پرسش های متداول
چهار باغ عباسی کجا است؟
چهار باغ عباسی از سی و سه پل شروع می شود و به شمت شمال شهر امتداد پیدا می کند. چهار باغ بالا نیز از سی و سه پل شروع می شود و به سمت جنوب شهر تا دروازه شیراز ادامه دارد. در واقع سی و سه پل خیابان اصلی چهار باغ بالا و چهار باغ عباسی را به یکدیگر متصل نموده است.
چهار باغ عباسی در چه زمانی ساخته شد؟
چهار باغ عباسی پس از تعیین شهر اصفهان به عنوان پایتخت در دوران شاه عباس اول و به دستور وی ساخته شد.
چطور می توان به چهار باغ عباسی دسترسی داشت؟
بهترین راه دسترسی به چهار باغ عباسی استفاده از وسایل نقلیه عمومی می باشد. ایستگاه مترو میدان امام حسین در ابتدای خیابان چهار باغ عباسی از جانب شمال قرار دارد. هم چنین ایستگاه اتوبوس میدان امام حسین گزینه خوبی برای دسترسی به این خیابان می باشد. برای استفاده از خودروی شخصی، ترافیک منطقه را در ساعات شلوغی در نظر داشته باشید.
چه دیدنی هایی در نزدیکی چهار باغ عباسی واقع شده اند؟
برخی از جاذبه های تاریخی اطراف و پیرامون چهار باغ عباسی شامل کاخ هشت بهشت، مدرسه چهار باغ، مجموعه نقش جهان، چهلستون، سی و سه پل، مراکز خرید چهار باغ، ملت و… و سینما های حافظ، فلسطین، چهار باغ، سوره و… می شود.
